Trouwen in België
Verloofd, en nu? De eerste stappen naar jullie trouw
Jullie zijn verloofd. Vandaag moet er nog niets. Een trouw in België heeft wel een volgorde: eerst geld en een ruwe telling van de gasten, dan een periode, een vorm en een plek, en pas in een wettelijk venster de huwelijksaangifte. Hieronder staan de eerste negen stappen, kort en op volgorde, elk met een link naar de pagina die dieper gaat. Wat de wet zegt, komt van Vlaanderen.be, de Grondwet, notaris.be en de steden zelf.
Elian Van Cutsem, oprichter van Ringske
1. Eerst even niets
Een aanzoek is geen startschot voor een takenlijst. Geef jezelf een paar weken waarin het alleen nieuws is. Wettelijk loopt er nog niets: de eerste stap bij de gemeente, de huwelijksaangifte, kan ten vroegste zes maanden voor de trouw, volgens Vlaanderen.be . Voor de meeste koppels is dat nog ver weg.
Vertel het eerst aan wie het van jullie zelf moet horen, voor het online staat. Spreek samen af wie dat is, en in welke volgorde. Het is ook een eerste oefening voor wat komt. Een trouw heeft gesprekken met ouders en familie, en die lopen vlotter als jullie vooraf weten wat jullie zelf willen.
Wat niet hoeft: meteen een zaal bezoeken, een kleed passen of een datum aankondigen. Wie een datum noemt voor er een zaal en een gemeente is, moet die soms terugnemen. Zeg liever "volgend jaar" of "in de zomer", tot de stappen hieronder gezet zijn.
2. Budget, en wie wat betaalt
Het eerste echte gesprek gaat over geld. Niet over een totaal, maar over wie wat betaalt: jullie samen, de ouders, of een mix. Spreek ook af of een bijdrage van de ouders een bedrag is of een post, zoals de drank of de kledij. Dat gesprek hoort aan het begin, voor er een offerte getekend is. In de trouwchecklist van Ringske is "budget bepalen, en wie wat betaalt" daarom de eerste taak, meer dan een jaar voor de trouw.
Neem geen getal over dat jullie ergens lazen. Op de pagina over wat een trouw kost staat waarom een gemiddelde jullie niet helpt, en welke posten wel een publiek tarief hebben: de gemeente, de notaris, een apostille, de muzieklicentie. Voor zaal, eten, foto en kledij zijn jullie eigen offertes de enige eerlijke basis.
Schrijf op wat jullie samen willen en kunnen uitgeven, en wie welk deel draagt. Het trouwbudget rekent daarna met jullie cijfers, per post: een vast bedrag of een prijs per gast. Zo zie je meteen welke keuze het totaal verschuift.
3. Een ruwe telling van de gasten
Voor jullie zalen bezoeken, moeten jullie ongeveer weten hoeveel mensen er komen. De telling beslist welke zalen nog kunnen, of een zittend diner haalbaar is, en hoe groot de grote posten worden. Eten en drank groeien per persoon.
Een ruwe telling is genoeg. Zet één rij per uitnodiging met het aantal personen: een koppel met twee kinderen is één rij van vier. Splits meteen per moment. In Vlaanderen komen sommige gasten alleen naar het gemeentehuis of de receptie, en niet naar het diner. Zij tellen mee voor de receptie, niet voor de traiteur.
Maak elk een lijst en leg ze dan naast elkaar. Doe hetzelfde met de lijst van de ouders, zeker als zij meebetalen. Het verschil tussen die lijsten is het gesprek dat jullie nu willen voeren, niet drie maanden voor de trouw. De gastenlijst in Ringske werkt per uitnodiging en per moment.
4. Een venster voor de datum
Kies eerst een periode, geen dag. Een seizoen, een maand, een paar zaterdagen die kunnen. De dag zelf hangt af van de zaal en van de gemeente, en die twee leggen jullie kort na elkaar vast.
Het wettelijke venster is overal hetzelfde. De huwelijksaangifte doen jullie ten vroegste zes maanden en ten laatste veertien dagen voor de trouwdatum, bij de gemeente waar een van jullie woont. Zo staat het op Vlaanderen.be . Veel gemeenten vragen de aangifte vroeger. Gent wil ze minimaal zes weken en maximaal zes maanden voor de huwelijksdatum, schrijft stad Gent . Wat jullie gemeente vraagt, staat in het overzicht per stad. De stappen staan op de pagina over de huwelijksaangifte.
Een datum reserveren bij de gemeente is iets anders dan de aangifte, en wanneer dat kan, verschilt per gemeente. In Gent reserveer je de dag en het uur maximaal een jaar op voorhand, aan het loket of via e-mail. De stad schrijft er uitdrukkelijk bij dat een reservering nog geen huwelijksaangifte is. Met buitenlandse documenten leg je in Gent de datum pas vast tijdens de aangifte. In Leuven gebeurt dat altijd zo: de stad legt de datum samen met jullie vast tijdens de aangifte, schrijft de site van Leuven . Ook de dagen verschillen. Leuven trouwt op woensdag, vrijdag en zaterdag, binnen vaste uren.
Hoe je een datum kiest die past bij de zaal, de gemeente en de mensen die jullie er echt bij willen, staat in de gids over de trouwdatum.
5. Burgerlijk, kerkelijk of allebei
Trouwen voor de wet is in België het burgerlijk huwelijk. Een ambtenaar van de burgerlijke stand voltrekt het, in het gemeentehuis of op een andere openbare plaats met neutraal karakter die de gemeenteraad daarvoor aanwees. Zo staat het op Vlaanderen.be . Of jullie gemeente zo'n andere plaats heeft, vraag je bij de gemeente zelf.
Een kerkelijk of ander religieus huwelijk komt altijd na het burgerlijke. Vlaanderen.be schrijft dat het burgerlijk huwelijk moet plaatsvinden vóór het eventuele religieuze huwelijk. De regel zelf staat in artikel 21 van de Grondwet, op de site van de Senaat : het burgerlijk huwelijk moet altijd aan de huwelijksinzegening voorafgaan, behoudens de uitzonderingen die de wet bepaalt. Op dezelfde dag kan dus, als het gemeentehuis eerst komt.
Een ceremonie met een spreker, in de tuin of in de zaal van het feest, kan mooi zijn. Ze vervangt het gemeentehuis niet: trouwen voor de wet doet de ambtenaar.
Beslis dit vroeg, want het verandert de rest. Twee plekken op één dag betekent vervoer en een programma dat klopt met het uur van de gemeente. Een kerk of een andere gemeenschap heeft een eigen agenda: vraag wat zij vragen bij de parochie of de gemeenschap zelf. Het burgerlijk huwelijk op een andere dag dan het feest kan ook. Dan is de dag van het feest rustiger.
6. De locatie
Met een periode, een budget en een telling kunnen jullie zalen gaan bekijken. Eerder heeft weinig zin: een zaal die te klein is of het budget opeet, valt toch af.
Vraag bij elke zaal hetzelfde, en vraag het schriftelijk. Welke datums nog vrij zijn in jullie venster. Hoeveel gasten er passen, zittend en staand. Tot hoe laat het feest mag duren. Of er een vaste traiteur is of jullie zelf kiezen. Of er een minimumaantal gasten is. Wat inbegrepen is en wat apart komt. Zonder die antwoorden kun je twee offertes niet vergelijken.
Leg de zaal en de gemeente kort na elkaar vast. Een zaal zonder datum bij de gemeente, of omgekeerd, kan jullie dag nog laten schuiven. In de takenlijst van Ringske staat "datum en locatie vastleggen" op een jaar voor de trouw, en "datum en uur reserveren bij de gemeente" kort daarna. Dat is geen wet maar een volgorde: een gegeerde zaal kan dan al vol zitten. Meer over kiezen en vergelijken staat in de gids over trouwlocaties.
7. Een huwelijkscontract, ja of nee
Een huwelijkscontract is niet verplicht. Sluiten jullie er geen, dan geldt automatisch het wettelijk stelsel vanaf de dag van het burgerlijk huwelijk, schrijft notaris.be . Het belangrijkste kenmerk van dat stelsel is volgens de notarissen dat de inkomsten van jullie allebei in één gemeenschap komen. Met een contract kunnen jullie dat stelsel verfijnen, of een ander kiezen, zoals scheiding van goederen. Dat staat op notaris.be .
Of jullie er een nodig hebben, hangt af van jullie situatie. Notaris.be noemt voorbeelden: een zelfstandige activiteit, een nieuw samengesteld gezin, een bouwgrond van een van jullie waarop jullie samen willen bouwen. Dat zijn voorbeelden, geen advies voor jullie dossier. Daarvoor is de notaris er.
Willen jullie een contract, plan het gesprek dan ruim voor de trouw. De notaris registreert het zelf in het Centraal Register van Huwelijksovereenkomsten. Een attest voor de gemeente is niet meer nodig, volgens Vlaanderen.be . Wat het kost, staat bij wat een trouw kost. De keuzes zelf staan in de gids over het huwelijkscontract.
8. Getuigen
Getuigen zijn niet verplicht. Volgens Vlaanderen.be kunnen jullie er aanduiden, maximaal twee per partner. Een getuige moet meerderjarig zijn, maar hoeft geen familie te zijn. Gent schrijft het per koppel: geen, één, twee, drie of vier meerderjarige getuigen per bruidspaar (stad Gent ).
Er is geen haast. In Gent kan je de getuigen doorgeven bij de aangifte. Wie dan nog niet gekozen heeft, krijgt een mail om het later te doen. Breng van elke getuige het rijksregisternummer of een kopie van het identiteitsdocument mee. Jullie gemeente kan andere gegevens vragen.
Vraag het wel persoonlijk en op tijd, zodat ze de datum vrijhouden. Hoe je kiest, staat in de gids over getuigen.
9. Een planning die meeschuift
Zodra jullie een datum hebben, helpt een lijst die weet wat er bij een Belgische trouw hoort. De trouwchecklist van Ringske heeft ruim veertig taken, van het budget meer dan een jaar vooraf tot de bedankkaartjes erna. Elke taak staat op een afstand van de trouwdatum, bijvoorbeeld zes weken ervoor. Schuift de datum, dan schuiven de taken mee.
De huwelijksaangifte zit erin, met het wettelijke venster. Kiezen jullie in de instellingen de gemeente van het stadhuis, dan volgt de planner de termijnen van de gemeenten die hij ondersteunt. Zonder gemeente volgt de deadline het voorbeeld van Gent, zes weken voor de trouw. Het wettelijke uiterste blijft veertien dagen. Kennen jullie de datum nog niet, dan kies je bij het starten "We weten het nog niet".
Plannen in Ringske is gratis: gastenlijst, budget, takenlijst, en een trouwsite zolang ze niet online staat. Wat publiceren kost, staat op de prijspagina. Elk van jullie heeft een eigen login, en op je gsm is het dezelfde planning: zie de trouwplanner op je gsm. Wil je eerst de hele volgorde zien zonder account, lees dan de tijdlijn maand per maand.
De verloving en de wet
Over de verloving zelf vond ik geen officiële bron die zegt welke rechtsgevolgen ze in België heeft. Daarom staat hier geen regel over. Wat wel vaststaat, zijn de voorwaarden om te trouwen. Voor Belgen noemt Vlaanderen.be als belangrijkste: jullie zijn allebei minstens 18 jaar, jullie stemmen allebei vrijwillig toe, er is geen te nauwe bloed- of aanverwantschap, geen van jullie is al getrouwd, en het is geen schijnhuwelijk. Voor wie een andere nationaliteit heeft, bepaalt de wet van dat land de voorwaarden. Daarover gaat de gids voor koppels van wie een van jullie geen Belg is.
Wonen jullie al wettelijk samen, dan houdt dat de trouw niet tegen. Notaris.be schrijft dat een bestaande wettelijke samenwoning beëindigd moet zijn, tenzij je trouwt met de persoon met wie je wettelijk samenwoont (notaris.be ). Het huwelijk zelf beëindigt de wettelijke samenwoning, volgens Vlaanderen.be .
Samenwonen of trouwen: wat verschilt
Niet elk verloofd koppel trouwt meteen, en wie twijfelt, kiest tussen drie vormen. Feitelijk samenwonen is onder hetzelfde dak wonen zonder verklaring bij de gemeente. Wettelijk samenwonen is een verklaring bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Trouwen is het burgerlijk huwelijk. Notaris.be noemt het huwelijk de samenlevingsvorm met de meeste plichten, maar ook de meeste rechten (notaris.be ).
Wettelijk samenwonen heeft volgens notaris.be geen persoonlijke gevolgen: er is geen plicht tot samenwonen, getrouwheid, hulp en bijstand, zoals bij gehuwden. Er zijn wel gevolgen voor het vermogen. De gezinswoning en de huisraad zijn beschermd, jullie dragen naar vermogen bij in de lasten, en elk houdt een eigen vermogen. Een gemeenschappelijk vermogen is er niet. Getrouwd zonder contract is dat anders: dan geldt het wettelijk stelsel, met de inkomsten in één gemeenschap.
Ook bij een overlijden verschilt het. Een overblijvende echtgenoot erft volgens notaris.be altijd het vruchtgebruik van de gezinswoning, met huisraad en meubilair. Wie alleen feitelijk samenwoont, erft niet van de ander, tenzij er een testament is. Wettelijk samenwonenden erven wel van elkaar. Hoe ver dat gaat in jullie geval, met kinderen of een eigen woning, vraag je aan een notaris. Deze pagina zet de vormen naast elkaar. Kiezen doen jullie.